ontkiemende plantjes

Oosterse visie op vermoeidheid in het voorjaar

Ben je een beetje futloos en komt er maar niks uit je handen? Dan heb je misschien last van voorjaarsmoeheid of beter gezegd: een verstoring in het Hout Element. Hoe dat precies zit lees je hier.

Maart roert zijn staart…Ik wist als kind nooit wat dat betekende. Ik vond het maar een rare benaming voor mijn verjaardagsmaand. Inmiddels ben ik wijzer. Deze week ben ik al zes keer compleet nat geregend en van de weg gewaaid. De moed zakt me ‘s ochtends soms in de schoenen als ik naar buiten kijk.

Nog maar twee dagen en dan begint de officiële lente! Niet dat dit heugelijke feit garantie is voor mooi weer, maar het geeft me desondanks een fijn gevoel dat we de winter eindelijk achter de rug hebben.

Van Water naar Hout

De overgang van de winter naar de lente wordt in de Chinese filosofie aangeduid met de overgang van het Element Water naar het Element Hout. De transitie van yin (winter) naar yang (lente en zomer) gaat in de natuur als vanzelf. Het is langer licht, de jonge en zich ontvouwende blaadjes zijn al zichtbaar. De Magnolia in mijn tuin heeft al prachtige grote bloemknoppen die op springen staan. Er worden weer jonge diertjes geboren en je voelt het misschien zelf ook al wel kriebelen. De ‘lente schoonmaak’ is geen verzinsel, mensen voelen echt de drang om de winter van zich af te schudden en de ramen open te zetten. Je maakt plannen en hebt zin om ze uit te voeren, je voelt je meer outgoing en energieker.

Voorjaarsmoeheid

Alle seizoensovergangen kosten energie, je moet je aanpassen aan een nieuwe tijd.

Als je nog niet veel behoefte hebt aan een rondedansje met plumeau en wapperende lakens in de wind hoor je misschien bij de groep mensen het moeilijk hebben met de verandering van de winter naar het meer ‘yange’ lente seizoen. In de volksmond heb je dan last van ‘voorjaarsmoeheid’.

Wat hebben je Lever en Galblaas daar mee te maken?

De energie van Hout is opwaarts, denk daarbij aan groeiende plantjes die zich een weg door de aarde vechten op zoek naar het licht. Deze opwaartse Hout-energie zit ook in de mens.

De Lever- en de Galblaasmeridianen horen beide tot het Hout Element en zorgen voor een goede doorstroom van energie in je lichaam en geest. Als beide in balans zijn ben je ‘in je element’ en voel je je krachtig, energiek en gemotiveerd, als een jonge plant.

Meridianen zijn gevoelig voor blokkades en vooral in het Element waaraan ze zijn verbonden. Zo zijn de Lever en de Galblaas in de lente vaak gevoeliger voor verstoringen dan in andere seizoenen. Je kunt zo’n blokkade zien als een dam in een rivier. De doorstroom van energie is beperkt en niet goed verdeeld. Aan de ene kant van de dam hoopt de energie zich op en aan de andere kant is er te weinig.

Als je Lever- en Galblaasmeridianen uit balans zijn kun je last krijgen van de volgende klachten:

  • Hoofdpijn (zijkanten en achterrand van het hoofd, schedeldak)
  • Migraine
  • Pijnlijke nek en schouders
  • Frustratie, prikkelbaarheid
  • Woede (uitbarstingen)
  • Vermoeidheid en depressie
  • Jeukende / rode ogen
  • Besluiteloosheid en lethargie
  • Je bent minder creatief en ondernemend

Hoe ontstaan blokkades in de meridianen?

De lever zorgt voor een vrije stroom van energie in alle richtingen van je lichaam en kun je daarmee een ware regelneef noemen. Als je lever-energie vrij mag stromen dan is zijn maatje de Galblaas ook tevreden. Alle andere meridianen en hun stroomrichtingen profiteren daar ook van. Je kunt daarmee wel zeggen dat de lever erg belangrijk is voor algehele lichamelijke en psychische balans.

Je Lever wordt heel blij als jij vrijuit kunt leven. Simpel gezegd, als jij gelukkig bent met hoe jij je leven hebt ingericht wordt je Lever daar ook gelukkig van. Hij houdt er namelijk niet van om begrensd te worden door frustraties over werk, relaties of familieproblemen.

De Galblaas is het maatje van de Lever en neemt de beslissingen. Een sterke Galblaas energie voert de plannen van de Lever uit. Dus als jij op de bank een geniaal plan bedenkt weet dan dat je Lever aan het werk is. Als je vervolgens daadwerkelijk van de bank af komt om je plan uit te voeren staat je Galblaas aan het roer. De Lever en Galblaas zijn dus erg belangrijk als het gaat om levensgeluk en de daadkracht om je huidige situatie om te buigen naar een situatie waar je wel voldoening uit haalt.

Doe eens lief!

Omdat de Lever en de Galblaas gekoppeld zijn de lente zijn ze juist nu gevoelig voor ziekmakende factoren. Het is dus belangrijk dat je extra lief voor ze bent want een Hout Element in balans heeft heel veel voordelen!

Vermijd daarom:

  • Vet en gefrituurd voedsel
  • Teveel alcohol en koffie
  • Wind (de Lever heeft een hekel aan Wind dus bij voorjaarsstormen toch maar weer je sjaal uit de kast)
  • Stress is slecht voor je hele systeem en alle meridianen, maar in het bijzonder voor de Lever.
  • Op de bank ploffen en de hele avond Netflixen

Vooral doen:

  • Voor 23.00 uur naar bed gaan (hersteltijd voor Lever en Galblaas is van 23.00-3.00 uur)
  • Eet zuur (groene appels, zuurkool, yoghurt, scheutje citroensap maken je Lever zielsgelukkig!)
  • Sauna, vakantie, massage, meditatie, wandelen en voor je uit staren, kortom probeer te ontspannen op een manier die bij je past
  • Spreek je boosheid en frustraties uit en blijf er niet te lang mee rond lopen, je wilt niet iets ‘op je lever hebben’
  • Shiatsu massage laat door middel van drukpunten op de meridiaan de boel weer stromen en geeft directe ontspanning en vermindering van klachten
  • Beweeg! Lichamelijke beweging is gezond voor iedereen. Vind een vorm die bij je past. Ga geen krachttraining doen als je er heel ongelukkig van wordt, maar kies iets waar je positieve energie van krijgt.

Wil je meer weten over meridianen en hoe je het zelfgenezend vermogen van je lichaam kunt stimuleren? Dat lees je op de pagina over Shiatsu.

aap ligt op een steen en kijkt treurig

Uitgeput van de feestdagen? Zo kom je er weer bovenop!

Het nieuwe jaar is begonnen! Naast een fijn gevoel van afsluiting, het opruimen van de kerstspullen en het heugelijke feit dat je de feestdagen weer hebt overleefd, bekruipt me ieder jaar een gevoel van onbehagen. Iemand vroeg me er eens naar en ik kon het niet goed onder woorden brengen. Want hoe fijn is het dat de dagen weer langer worden, er meer licht is en het misschien eens even lekker gaat sneeuwen?

Zelf vind ik januari de langste en de meest grijze maand van het jaar. De dagen zijn gekleurd met het saaiste grijs. De lucht is vochtig en voelt aan als koud glas. Als de kerstboom en zijn gezellige lichtjes zijn vertrokken merk je dat je een beroerd lichtplan in huis hebt en dat de dagen helemaal niet zo licht zijn als iedereen beweert. Ook sneuvelen al in de eerste twee weken al je goede voornemens. Je voelt je gefaald en grijs en het jaar is nog maar net begonnen.

Maar er is één troost, mijn (en jouw) gevoelens zijn compleet normaal! Het is winter, de tijd van het Water Element. De natuur ligt stil: zaden liggen rustig te wachten op de lente, sapstromen van bomen en planten hebben zich teruggetrokken in de kern en de egel houdt zijn winterslaap. En wat doet de mens? De mens houdt vast aan het actieve (yange) leven, rent heel december van winkel naar winkel, viert Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw. We consumeren, slapen minder en we eten en drinken te veel. In december leven de meeste mensen helemaal niet volgens het ritme van de natuur en ja… dat breekt op. Want wat we nodig hebben in de winter is rust!

Hoewel ik zelf liever de hele maand december op een onbewoond eiland zou willen wonen, zijn de feestdagen voor veel mensen iets waar ze het hele jaar naar uitkijken. Het is dan wel verstandig januari als ‘rustmaand’ te gebruiken en niet direct de lat hoog te leggen door (meestal onhaalbare) goede voornemens, hard werken, belachelijke crash-diëten en vanuit het niets heel intensief te gaan sporten. Doe even lekker helemaal niks. Staar uit het raam, ga wandelen, in bad, naar de sauna, beweeg het liefst buiten en zonder competitie. En als je het helemaal volgens de Oosterse filosofie en het Water Element wil aanpakken zodat je straks uitgerust en fris aan de lente begint, lees dan de volgende tips:

  • Ga op tijd naar bed, je lijf heeft behoefte aan rust en als je ligt stroomt je energie terug naar je Nier(meridiaan). De Nieren staan in de Chinese Geneeskunde voor de basis van alle energie en na al die feestdagen kunnen die wel wat extra hulp gebruiken.
  • Drink geen alcohol, waarschijnlijk had je dat zelf al bedacht als goed voornemen. Alcohol is enorm belastend voor de lever, maar ook voor de Levermeridiaan. Het zorgt voor hitte en dat leidt tot prikkelbaarheid en hoofdpijn.
  • Drink (veel) verwarmende thee. Verse gember en kaneel zijn goede kruiden voor de winter.
  • Eet zoveel mogelijk warm. Denk aan havermoutpap, soepen, bouillon, stoof- en stamppotten. Warme voeding is goed voor je spijsverteringsvuur en zorgt ervoor dat je systeem lekker warm blijft. Handig ‘weetje’ als je af wilt van je overtollige kilo’s: veel koude dranken, rauwkost en salades dempen je spijsverteringsvuur en werken dus averechts!
  • Zoek de natuur op, maak een strand- of boswandeling. Wandelen is heel goed om je energie weer te laten stromen, na 20 minuten heb je al heerlijk warme handen, let maar op!
  • Neem ‘s avonds voor het slapen gaan een voetenbadje! Je voeten warm houden in de winter is sowieso een heel goed idee, maar een warm bad zorgt er ook voor dat je heerlijk in slaap valt.
  • Wil je in het nieuwe jaar minder consumeren? Geef jezelf of een ander een ervaring cadeau! Dat kan een mooi concert zijn, een meditatiecursus, een retraite op Ibiza

…of natuurlijk een lekkere massage 😉

Massage – alle voordelen op een rijtje

In mijn volgende leven wil ik graag een kat zijn. Hoe heerlijk dat je op elk moment en op de meest onmogelijke plekken kan gaan liggen om eens even lekker te slapen. Om vervolgens wakker te worden en in slowmotion een ander rustplekje te zoeken. Zouden katten pijnlijke spierknopen hebben? Ik denk het niet…

Dagelijks gebeuren er bijzondere dingen onder mijn handen, mensen die opgejaagd binnenkomen worden rustiger, pijnlijke spieren worden zachter, de ademhaling daalt tot in de buik en wordt rustig en diep. Op die momenten zou ik het van de daken willen schreeuwen, laat je regelmatig masseren!

Juist in deze haastmaatschappij is het zo ontzettend nodig dat we tot rust komen en onze batterij opladen, maar we gunnen het onszelf niet. Ik hoor het regelmatig: ik was zo druk, het kwam er niet van, ik werk zoveel, heb geen tijd, geen geld. Massage zou een goede ‘gewoonte’ moeten zijn net als gezond eten, regelmatig bewegen en slapen.

Om je te overtuigen zet ik alle voordelen van massage voor je op een rijtje:

  • Je mag zomaar, midden op de dag, even een uurtje liggen!
  • Je wordt weer eens aangeraakt op je rug, en hoe!
  • Je voelt je de rest van de dag rozig of juist lekker energiek
  • Het verbetert de bloedcirculatie en afvalstoffen worden afgevoerd, weg spierknopen!
  • Er worden tijdens de massage blije stofjes aangemaakt (endorfine en serotonine)
  • Door de aanmaak van al die blije hormonen ben je aardiger voor jezelf en je medemens
  • Het vervelende stresshormoon cortisol daalt, dat betekent: ontspanning!
  • Het is een boost voor je immuunsysteem en je bent daardoor minder vaak ziek
  • Je houdt je (zittende) werk beter vol
  • Je herstel na intensief sporten gaat sneller
  • Het geeft je zelfgenezend vermogen een duwtje in de goede richting
  • Je voelt weer dat je de gelukkige eigenaar bent van twee (vaak vergeten) voeten
  • Een zwangerschapsmassage is ook heel fijn voor je baby
  • Massage maakt lichaamsbewust waardoor je beter wordt in het bewaken van je grenzen
  • And last but not least: Je partner is superblij dat hij/zij niet meer in je nek hoeft te knijpen

Overtuigd? Maak gauw een afspraak!

Herfstbladeren

De herfst en het Metaal Element

De regen valt met grote hoeveelheden uit het grijze wolkendek terwijl ik dit schrijf. Ik heb het zo lang mogelijk proberen uit te stellen met dikke wollen sokken en vesten, maar de verwarming staat inmiddels aan. De herfst is volop aan de gang: regen, wind, gele blaadjes dwarrelen van half kale bomen, het is de tijd van het Metaal Element.

De Chinese cultuur gebruikt van oudsher (10e eeuw v.Chr.) verschillende systemen om allerlei veranderingen en cycli te kunnen groeperen en aanduiden. De leer van de Vijf Elementen is zo’n systeem. Het beschrijft de samenhang van alles op de wereld. Samenvattend: veranderingen in de natuur manifesteren zich ook in het lichaam en de geest van de mens.

De Vijf Elementen, Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water corresponderen met onze smaak, emoties, lichaamsweefsels, organen, kleuren, zintuigen, klimaten en de seizoenen:

  • Hout – Lente
  • Vuur – Zomer
  • Aarde – nazomer
  • Metaal – Herfst
  • Water – Winter

Metaal Element

De Vijf Elementen symboliseren ook de vijf verschillende bewegingsrichtingen van energie. Het element Hout staat bijvoorbeeld voor een expansieve (naar buiten gerichte) energie. Denk hierbij aan de lente en een jonge stek die zich door de aarde worstelt op zoek naar het licht. Metaal-energie is naar binnen gericht. Een beweging inherent aan de herfst. De sapstroom van alles wat groeit en bloeit in de natuur trekt zich terug naar de kern. Blaadjes vallen van de bomen en keren terug in de aarde als bodem-mest voor volgend jaar. De natuur bereidt zich voor op wat komen gaat: de winter. Het is tijd om los te laten en te oogsten wat het afgelopen jaar is gezaaid.

En dat is precies wat je zelf ook merkt. Je zomerse buitenleven heeft plaats gemaakt voor een plekje op de bank, liefst onder een dekentje. We kijken terug op het jaar en alles wat er is gebeurd. In de cyclus van de Vijf elementen staat Metaal voor het einde van de levenscyclus: het afsterven. Om stil te staan in de winter en te ontwaken in de lente.

Moeite met verandering

Hoewel het veranderen van de seizoenen een natuurlijk en onvermijdelijk proces is, kunnen mensen door verschillende factoren moeite hebben om zich aan te passen. Het is lastig om de warmte van de zon, het licht en de bloeiende natuur achter ons te laten. We houden daarom onnodig lang vast aan het voorgaande seizoen. Simpel gezegd, je bent nog te veel naar buiten gericht, kunt niet wennen aan de donkere tijd en een plek bij de haard. Je hebt moeite met loslaten. Dit is voor de één moeilijker dan voor de ander. Metaal types (ja, die bestaan) hebben ook moeite met loslaten op heel veel andere vlakken in het leven. Daarover meer in mijn volgende blog.

Longen en Dikke Darm

Je lichaam heeft met de wisseling van de seizoenen andere behoeften gekregen.
Als je je daartegen verzet kan dat tot problemen leiden in de organen en meridianen die corresponderen met het Metaal Element: Longen en Dikke Darm.
De Longen en de Dikke Darm zijn, volgens het schema van de meridianen, maatjes van elkaar. Ze hebben ieder hun eigen functie en zijn daarin van elkaar afhankelijk: gaat er één onderuit dan gaat de ander mee. Ze houden elkaar en andere meridianen in evenwicht.

Functies

De Dikke Darm scheidt uit wat je niet meer nodig hebt, het staat voor loslaten van het oude. Als de energie in de Dikke Darm meridiaan gestagneerd is lukt het loslaten minder goed en leidt tot constipatie.
De Longen staan in nauw contact met de buitenwereld. Ze voorzien ons lichaam van zuurstof en zijn een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem. Als de Longenergie zwak is, is het vermogen om indringers buiten te houden ook verzwakt. Je bent gevoeliger voor virussen en bacteriën. Dat iedereen loopt te snotteren in november is dan ook geen toeval!

Bij een langdurige verstoring in het systeem van Long en Dikke Darm, komen naast verkoudheden ook de volgende klachten vaak voor:

  • Astma/Allergie (luchtwegen)
  • Huidproblemen (psoriasis en eczeem)
  • Buikpijn (diarree en obstipatie)
  • Pijn van de schouder, elleboog, pols en duim

In de In de herfst is het belangrijk dat je lief bent voor jezelf. Dit doe je door je aan te passen aan de natuur. Ga, nu het eerder donker wordt, iets vroeger naar bed. Maak een fijne boswandeling door de herfstbladeren, drink verwarmende thee (verse gember) en versterk je immuunsysteem met een Shiatsu behandeling!

Twee vechtende vossen

Wat Shiatsu voor je kan betekenen bij stress

Nog niet zo heel lang geleden dacht ik dat stress vooral iets was van fulltime werkende mannen en vrouwen met vier kinderen, twee auto’s, tophypotheken en een druk sociaal leven. “John de Manager’-stress zeg maar.. dat ik zelf wel eens hartkloppingen en maagpijn had, was heus geen stress. Maar wat ik nu wel weet is dat stress bestaat in vele vormen en wat voor de één zeer stressvol is, is dat voor de ander niet.

Kortdurende (nuttige) stress

We ervaren vrijwel allemaal een lichte mate van spanning bij kortdurende vervelende situaties. Denk aan een bezoekje aan de tandarts, een ruzie met je partner of in de file staan. Dit soort kortdurende stress is niet altijd even nuttig, maar ook zeker niet schadelijk. Na de stress herstelt ons lichaam weer en de adrenalinelevels dalen.

Stress is eigenlijk een heel mooi en bijzonder mechanisme van ons lichaam. Het helpt ons alert te zijn in noodgevallen. Misschien kun je je een voorval herinneren waarbij je ergens te hulp schoot zonder ook maar één seconde na te denken? Een moment later besef je ineens “wauw’ ik was niet eens bang, ik was er gewoon en deed wat ik moest doen!

Wat gebeurt er in mijn lichaam bij stress?

Als we voor de keuze staan om ons te verdedigen, te helpen of te vluchten wordt er in enkele seconden een grote hoeveelheid adrenaline vrijgegeven door de bijnieren. Om het gevecht te kunnen volhouden wordt er een collega van adrenaline ingezet: cortisol. Je hart gaat sneller kloppen om het bloed sneller te laten stromen. Zo bereikt het zuurstofrijke bloed in korte tijd al je spieren. Je gaat zweten om je lijf alvast voor te koelen (koud zweet), je pupillen worden wijder om breder en verder te kunnen zien, je beleving van pijn wordt anders, en het bloed gaat naar de belangrijkste organen. Met als gevolg dat je huid en spijsvertering het op dat moment met wat minder moeten doen. Je afweersysteem wordt platgelegd en ontstekingsremmende bacteriën stoppen tijdelijk met hun harde werk. Alles wordt in werking gezet om je lijf klaar te maken voor een snelle sprint of gevecht.

Dit is natuurlijk een prachtig en handig systeem als je een beer tegenkomt in de natuur, maar niet als je in de tandartsstoel ligt of een presentatie moet geven. Dan voelt de reactie vooral vervelend.

Langdurige stress = overleven

Zoals reeds gezegd, kortdurende stress is iets waar je lichaam mee overweg kan. Sterker nog, het maakt dat je scherp en alert bent.

Het wordt anders als je langdurige spanning ervaart. Dan is er geen hersteltijd en heb je in feite een vlucht-of-vecht-reactie in rust. Er wordt cortisol aangemaakt en vrijgegeven terwijl we het niet nodig hebben voor fysieke inspanning.

Cortisol zorgt ervoor dat we kunnen overleven en geeft daarom een aantal fysiologische processen voorrang. Op lange termijn leidt dit tot problemen met maag en darmen die hetzelfde bloed ook heel hard nodig hebben voor een goed verloop van de spijsvertering. Ook huid en haar krijgen minder bloed toebedeeld wat kan zorgen voor droog haar en haaruitval. En je hebt minder weerstand tegen ziekten en virussen. Je bent dus vaker verkouden en grieperig.

Veel voorkomende stress klachten

Langdurige stress kan leiden tot onrust -en angstgevoelens op de momenten dat we van onszelf ‘moeten’ ontspannen. In -en doorslapen gaat moeizamer met als gevolg dat je overdag geen fut meer hebt om de dingen te doen die je moet doen. En je krijgt allerlei andere ‘vage’ klachten, als gewrichtspijn, rugklachten, stijve nek, hoofdpijn, duizeligheid, maag/darmklachten etc.

Je beseft ineens dat je het allemaal niet meer zo leuk vindt: verjaardagen, sociale contacten, je werk. Je hebt nauwelijks energie en je voelt je somber. Het brandende vuurtje, dat je overeind hield, dooft en het hout is op. Een veelvoorkomende diagnose: burn-out.

Als je burn out bent is het lichaam letterlijk uitgeput en zal het herstel traag gaan. Je hebt je reserves verbruikt en het kost tijd om deze weer dusdanig aan te vullen dat lichaam en geest weer in balans zijn. Shiatsu helpt je hierbij en geeft je systeem een duwtje in de goede richting. Het zet je zelfgenezend vermogen aan om de balans weer te vinden. Een Shiatsu therapeut kijkt niet alleen naar je klacht(en), maar naar het hele systeem, je voeding, constitutie, leefgewoonten en zelfs de seizoenen.

Belangrijk is om het lichaam zelf weer het evenwicht te laten vinden. De balans tussen yin en yang, tussen rust en activiteit.

Wil je meer weten over Shiatsu?