Herfstbladeren

De herfst en het Metaal Element

De regen valt met grote hoeveelheden uit het grijze wolkendek terwijl ik dit schrijf. Ik heb het zo lang mogelijk proberen uit te stellen met dikke wollen sokken en vesten, maar de verwarming staat inmiddels aan. De herfst is volop aan de gang: regen, wind, gele blaadjes dwarrelen van half kale bomen, het is de tijd van het Metaal Element.

De Chinese cultuur gebruikt van oudsher (10e eeuw v.Chr.) verschillende systemen om allerlei veranderingen en cycli te kunnen groeperen en aanduiden. De leer van de Vijf Elementen is zo’n systeem. Het beschrijft de samenhang van alles op de wereld. Samenvattend: veranderingen in de natuur manifesteren zich ook in het lichaam en de geest van de mens.

De Vijf Elementen, Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water corresponderen met onze smaak, emoties, lichaamsweefsels, organen, kleuren, zintuigen, klimaten en de seizoenen:

  • Hout – Lente
  • Vuur – Zomer
  • Aarde – nazomer
  • Metaal – Herfst
  • Water – Winter

Metaal Element

De Vijf Elementen symboliseren ook de vijf verschillende bewegingsrichtingen van energie. Het element Hout staat bijvoorbeeld voor een expansieve (naar buiten gerichte) energie. Denk hierbij aan de lente en een jonge stek die zich door de aarde worstelt op zoek naar het licht. Metaal-energie is naar binnen gericht. Een beweging inherent aan de herfst. De sapstroom van alles wat groeit en bloeit in de natuur trekt zich terug naar de kern. Blaadjes vallen van de bomen en keren terug in de aarde als bodem-mest voor volgend jaar. De natuur bereidt zich voor op wat komen gaat: de winter. Het is tijd om los te laten en te oogsten wat het afgelopen jaar is gezaaid.

En dat is precies wat je zelf ook merkt. Je zomerse buitenleven heeft plaats gemaakt voor een plekje op de bank, liefst onder een dekentje. We kijken terug op het jaar en alles wat er is gebeurd. In de cyclus van de Vijf elementen staat Metaal voor het einde van de levenscyclus: het afsterven. Om stil te staan in de winter en te ontwaken in de lente.

Moeite met verandering

Hoewel het veranderen van de seizoenen een natuurlijk en onvermijdelijk proces is, kunnen mensen door verschillende factoren moeite hebben om zich aan te passen. Het is lastig om de warmte van de zon, het licht en de bloeiende natuur achter ons te laten. We houden daarom onnodig lang vast aan het voorgaande seizoen. Simpel gezegd, je bent nog te veel naar buiten gericht, kunt niet wennen aan de donkere tijd en een plek bij de haard. Je hebt moeite met loslaten. Dit is voor de één moeilijker dan voor de ander. Metaal types (ja, die bestaan) hebben ook moeite met loslaten op heel veel andere vlakken in het leven. Daarover meer in mijn volgende blog.

Longen en Dikke Darm

Je lichaam heeft met de wisseling van de seizoenen andere behoeften gekregen.
Als je je daartegen verzet kan dat tot problemen leiden in de organen en meridianen die corresponderen met het Metaal Element: Longen en Dikke Darm.
De Longen en de Dikke Darm zijn, volgens het schema van de meridianen, maatjes van elkaar. Ze hebben ieder hun eigen functie en zijn daarin van elkaar afhankelijk: gaat er één onderuit dan gaat de ander mee. Ze houden elkaar en andere meridianen in evenwicht.

Functies

De Dikke Darm scheidt uit wat je niet meer nodig hebt, het staat voor loslaten van het oude. Als de energie in de Dikke Darm meridiaan gestagneerd is lukt het loslaten minder goed en leidt tot constipatie.
De Longen staan in nauw contact met de buitenwereld. Ze voorzien ons lichaam van zuurstof en zijn een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem. Als de Longenergie zwak is, is het vermogen om indringers buiten te houden ook verzwakt. Je bent gevoeliger voor virussen en bacteriën. Dat iedereen loopt te snotteren in november is dan ook geen toeval!

Bij een langdurige verstoring in het systeem van Long en Dikke Darm, komen naast verkoudheden ook de volgende klachten vaak voor:

  • Astma/Allergie (luchtwegen)
  • Huidproblemen (psoriasis en eczeem)
  • Buikpijn (diarree en obstipatie)
  • Pijn van de schouder, elleboog, pols en duim

In de In de herfst is het belangrijk dat je lief bent voor jezelf. Dit doe je door je aan te passen aan de natuur. Ga, nu het eerder donker wordt, iets vroeger naar bed. Maak een fijne boswandeling door de herfstbladeren, drink verwarmende thee (verse gember) en versterk je immuunsysteem met een Shiatsu behandeling!

Twee vechtende vossen

Wat Shiatsu voor je kan betekenen bij stress

Nog niet zo heel lang geleden dacht ik dat stress vooral iets was van fulltime werkende mannen en vrouwen met vier kinderen, twee auto’s, tophypotheken en een druk sociaal leven. “John de Manager’-stress zeg maar.. dat ik zelf wel eens hartkloppingen en maagpijn had, was heus geen stress. Maar wat ik nu wel weet is dat stress bestaat in vele vormen en wat voor de één zeer stressvol is, is dat voor de ander niet.

Kortdurende (nuttige) stress

We ervaren vrijwel allemaal een lichte mate van spanning bij kortdurende vervelende situaties. Denk aan een bezoekje aan de tandarts, een ruzie met je partner of in de file staan. Dit soort kortdurende stress is niet altijd even nuttig, maar ook zeker niet schadelijk. Na de stress herstelt ons lichaam weer en de adrenalinelevels dalen.

Stress is eigenlijk een heel mooi en bijzonder mechanisme van ons lichaam. Het helpt ons alert te zijn in noodgevallen. Misschien kun je je een voorval herinneren waarbij je ergens te hulp schoot zonder ook maar één seconde na te denken? Een moment later besef je ineens “wauw’ ik was niet eens bang, ik was er gewoon en deed wat ik moest doen!

Wat gebeurt er in mijn lichaam bij stress?

Als we voor de keuze staan om ons te verdedigen, te helpen of te vluchten wordt er in enkele seconden een grote hoeveelheid adrenaline vrijgegeven door de bijnieren. Om het gevecht te kunnen volhouden wordt er een collega van adrenaline ingezet: cortisol. Je hart gaat sneller kloppen om het bloed sneller te laten stromen. Zo bereikt het zuurstofrijke bloed in korte tijd al je spieren. Je gaat zweten om je lijf alvast voor te koelen (koud zweet), je pupillen worden wijder om breder en verder te kunnen zien, je beleving van pijn wordt anders, en het bloed gaat naar de belangrijkste organen. Met als gevolg dat je huid en spijsvertering het op dat moment met wat minder moeten doen. Je afweersysteem wordt platgelegd en ontstekingsremmende bacteriën stoppen tijdelijk met hun harde werk. Alles wordt in werking gezet om je lijf klaar te maken voor een snelle sprint of gevecht.

Dit is natuurlijk een prachtig en handig systeem als je een beer tegenkomt in de natuur, maar niet als je in de tandartsstoel ligt of een presentatie moet geven. Dan voelt de reactie vooral vervelend.

Langdurige stress = overleven

Zoals reeds gezegd, kortdurende stress is iets waar je lichaam mee overweg kan. Sterker nog, het maakt dat je scherp en alert bent.

Het wordt anders als je langdurige spanning ervaart. Dan is er geen hersteltijd en heb je in feite een vlucht-of-vecht-reactie in rust. Er wordt cortisol aangemaakt en vrijgegeven terwijl we het niet nodig hebben voor fysieke inspanning.

Cortisol zorgt ervoor dat we kunnen overleven en geeft daarom een aantal fysiologische processen voorrang. Op lange termijn leidt dit tot problemen met maag en darmen die hetzelfde bloed ook heel hard nodig hebben voor een goed verloop van de spijsvertering. Ook huid en haar krijgen minder bloed toebedeeld wat kan zorgen voor droog haar en haaruitval. En je hebt minder weerstand tegen ziekten en virussen. Je bent dus vaker verkouden en grieperig.

Veel voorkomende stress klachten

Langdurige stress kan leiden tot onrust -en angstgevoelens op de momenten dat we van onszelf ‘moeten’ ontspannen. In -en doorslapen gaat moeizamer met als gevolg dat je overdag geen fut meer hebt om de dingen te doen die je moet doen. En je krijgt allerlei andere ‘vage’ klachten, als gewrichtspijn, rugklachten, stijve nek, hoofdpijn, duizeligheid, maag/darmklachten etc.

Je beseft ineens dat je het allemaal niet meer zo leuk vindt: verjaardagen, sociale contacten, je werk. Je hebt nauwelijks energie en je voelt je somber. Het brandende vuurtje, dat je overeind hield, dooft en het hout is op. Een veelvoorkomende diagnose: burn-out.

Als je burn out bent is het lichaam letterlijk uitgeput en zal het herstel traag gaan. Je hebt je reserves verbruikt en het kost tijd om deze weer dusdanig aan te vullen dat lichaam en geest weer in balans zijn. Shiatsu helpt je hierbij en geeft je systeem een duwtje in de goede richting. Het zet je zelfgenezend vermogen aan om de balans weer te vinden. Een Shiatsu therapeut kijkt niet alleen naar je klacht(en), maar naar het hele systeem, je voeding, constitutie, leefgewoonten en zelfs de seizoenen.

Belangrijk is om het lichaam zelf weer het evenwicht te laten vinden. De balans tussen yin en yang, tussen rust en activiteit.

Wil je meer weten over Shiatsu?